Araç Değer Kaybı Hesaplama

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonrasında aracınızın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Bu değer kaybı, kazadan sonra aracın orijinal durumuna dönüştürülmesine rağmen, aracın artık hasar geçmişine sahip olması nedeniyle ikinci el piyasasında değer kaybetmesiyle oluşur. Araç sahipleri, kaza sonrasında bu değer kaybını tazminat olarak talep edebilirler. Kusurlu tarafın sigorta şirketinden veya araç sahibinden aracınızın değer kaybının tazminini isteyebilirsiniz. Araç değer kaybı talebinde bulunmak kanunların size tanıdığı bir haktır. Fakat bu hakkınızı kullanabilmeniz için de birtakım şartlar bulunmaktadır. Yine araç değer kaybı hesaplaması yapılamayan bazı durumlar vardır. Bunlar;

• Tek taraflı kazalarda araç değer kaybı talep edilemez.
• Yüzde yüz kusurlu taraf araç değer kaybı isteyemez.
• Araç hakkında pert kararı ve aracın tamirinin ekonomik olmayacağı raporu verildiyse araç değer kaybı istenemez.
• Aynı zamanda bir araç ikinci kere bir kazaya karışmışsa ve bir önceki hasarla aynı hasarlı almışsa araç değer kaybı istenemez.

Araç değer kaybı hesaplama işlemini hızlıca yaparak aracınızda oluşan değer kaybını tespit edebilirsiniz. Aracınız bir kazada hasara uğradıysa ister istemez ikinci el piyasasında değer kaybı olacaktır. Bunun için de araç değer kaybı hesaplama işlemi yapılmalıdır. Alınıp satılırken kayıtlarda bulunan hasar durumuna göre aracınızın değeri düşecektir. Araç değer kaybı hesaplama işlemi yapmak için tabloyu eksiksiz doldurunuz. GMG Hukuk ve Danışmanlık olarak sizin adınıza araç değer kaybını tahsil işlemlerini gerçekleştiriyor ve değer kaybınızı en kısa süre içerisinde tahsil etmenizi sağlıyoruz. Dava açılması durumunda ise Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemelerinde sizi temsil ediliyoruz. Araç değer kaybı hesaplama yaptırmadan sigortaya başvurulması durumunda eksik veya hiç ödeme alamayabilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, bir motorlu aracın kazadan önceki hasarsız piyasa sürüm değeri ile kaza sonrası onarıldıktan sonraki değeri arasında oluşan farktır. Kaza neticesinde araç kazaya uğrayan araç, tamamen onarılmış olsa dahi hasar görmemiş araç değerinden düşük değerde olur. Bu durumda da araç değer kaybı söz konusu olur. Hasarlı trafik kazaları sonucunda aracın piyasa değerinde azalma olur. Bu kavram, hasar alarak onarım gören bir aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü ifade eder. Zira, kazaya karışıp hasar gören aracın, en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında yer alacak kaza nedeniyle, piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır. Ancak, bir aracın kazaya karışması sonucu bir parçasının boya işlemi görmesi üzerine, aracın yeniden kaza geçirmesi halinde değer kaybı söz konusu olmazken; hasarlı parçanın değişmesi değer kaybına yol açmaktadır.

Değer Kaybı = Araç Piyasa Değeri x Hasar Oranı x Değer Kaybı Katsayısı

Bu formülde, araç piyasa değeri aracın kaza öncesindeki ikinci el değerini temsil eder. Hasar oranı, kazanın ciddiyetine göre belirlenir ve değer kaybı katsayısı ise aracın yaşı, kilometresi ve hasarın boyutuna göre değişir.

Kazaya uğrayan aracın alım satım ihtimali azalır. Bu nedenle de kişiler aracını piyasa değerinden daha düşük fiyata satmak zorunda kalır. Bu durumda da aracı hasarlanan kişi, kaza nedeniyle aracının piyasa fiyatında meydana gelen eksilmeyi, değer kaybını karşı tarafın kusuru oranında karşı araç sürücüsü, işleteni veya karşı tarafın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından (ZMMS) ve kaskosundan talep edebilir. Araç değer kaybı kavramı, kazalı aracın (parçaları daha yenisi veya orijinali ile değişse dahi) kazadan önceki değerine nazaran mali bir kayıp yaratması düşüncesi ve beklentisi ile ortaya çıkmıştır.  Buna göre kazaya karışan aracın, kazadan önceki ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki düşüş farkına “araç değer kaybı” denir.

Hukukumuzda öncelikle Yargıtay kararları ile yer bulmuş olan bu tazminat kalemi, 14 Mayıs 2015 tarihli Resmi Gazete’de T.C. Başbakan Yardımcılığı (Hazine Müsteşarlığı) tarafından yayınlanan ve 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 5.maddesi düzenlemesi ile norm olarak da düzenlenmiştir. “Maddi Zararların Teminatı” başlıklı 5. maddeye göre: “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kay- bi, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.”

Araç Değer Kaybı Kimden Alınır?

Araç değer kaybı, hasar gören aracın piyasadaki değişim değer durumunu niteleyen bir kavramdır. Bu kavram, hasar alarak onarım gören aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü ifade eder. Zira, kazaya karışıp hasar gören aracın, en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile, TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında yer alacak kaza kaydı nedeniyle, piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır. Ancak, bir aracın kazaya karışması sonucu bir parçasının boya işlemi görmesi üzerine, aracın yeniden kaza geçirmesi halinde değer kaybı söz konusu olmazken; hasarlı parçanın değişmesi değer kaybına yol açmaktadır.

Araç değer kaybı taleplerinde, öncelikle, kazanın çift taraflı olması gerekir. Çift taraflı bir trafik kazasında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan Karayolları Trafik Kanunu gereğince;

• Zarar veren sürücü,
• Aracın işleteni,
• Varsa bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,

Müştereken ve mütesselsilen sorumlu olurlar. Bunun yanı sıra;

• Zorunlu mali mesuliyet sigortacısı,
• Aşan kısım yönünden eğer var ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı da sorumlu olur.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. Maddesine göre; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve mütesselsilen sorumlu olurlar.” Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, burada kabul edilen sorumluluk, tehlike esasına dayalı kusursuz halidir. Bu kapsamda, sorumluluk kusura dayanmadığından, işletenle araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi veya eylemlerinden sorumlu oldukları kimseler, hiçbir kusurları bulunmasa dahi ortaya çıkan zararlardan sorumlu olacaklardır.

Araç değer kaybı kavramı, kazalı aracın (parçaları daha yenisi veya orjinali ile değişse dahi) kazadan önceki değerine nazaran mali bir kayıp yaratması düşüncesi ve beklentisi ile ortaya çıkmıştır. Buna göre, daha az kusurlu taraf, daha fazla kusurlu tarafa ve/veya sigortacısına haksız fiilden kaynaklı gerçek bir zararın tazmini talebini yönelmektedir. Kısaca kazaya karışan aracın, kazadan önceki ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki düşüş farkına “araç değer kaybı” denir. Esasen her aracın ikinci el piyasa değerinde, trafiğe çıktığı andan itibaren kaza yapmasa dahi modelinin eskimesi, parçalarının yıpranması, kullanım ömrünü tamamlaması gibi nedenlerle doğal bir düşüş vuku bulmaktadır. Değer kaybı kalemi ise, bu doğal değer eksilmesinden farklı olarak, kaza sonucu araçta meydana gelen ani düşüşün tazminine yönelik bir zarar kalemidir.

Trafik kazasında kusurlu veya daha fazla kusurlu olan taraf, kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmayan araç sahibinin zararını karşılamakla yükümlüdür. Dolayısıyla, araç değer kaybına ilişkin talepler, meydana gelen kazada haksız (kusurlu) olan tarafa ve dolayısıyla da trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı öne sürülecektir. Bu taleplerin ise, ilgili sigorta şirketine yazılı bir şekilde sunulması gerekmektedir. Üçüncü başvuracağı kişi ise aracın sahibi bir yerde çalışıyor ise o şirketin sahibi araç işleten sorumluluğu ile değer kaybını talep edebilir.